“Ä°çinde hurma olmayan evin halkı açtır.” diye buyuruyor Fahr-i Kainat (sas). Hurma sadece sıradan bir besin kaynağı deÄŸil. Ä°nsana en yakın olan bir aÄŸacın meyvesi. Bu yakınlık inancımızdan dolayı hissettiÄŸimiz bölgesel ya da coÄŸrafi bir hısımlık deÄŸil, hurma aÄŸacı insan ile pek çok ortak özelliÄŸe sahip.
Bir kere kalbi var hurma aÄŸaçlarının. Ve bazen kırılıyor, bazen küsüyor. Åžiddetli baskıya maruz kalırsa duruyor ve ölüyor. Hurma aÄŸaçları da insanlar gibi bir erkek ve diÅŸiden oluÅŸuyor. ErkeÄŸin poleni olmadan diÅŸi hurma vermiyor.
En enteresanı ise doÄŸumu. DiÅŸi hurma aÄŸacı erkeÄŸin polenini aldıktan bir yıl sonra doÄŸuruyor. BildiÄŸimiz doÄŸum gibi. Åžayet bebek aÄŸacı, annesinin yakınında, yani görebileceÄŸi bir yerden daha uzaÄŸa ekerseniz, hem bebek, hem anne daha fazla hayatta kalmıyor ve ölüyor.
Kökeni çok eskilere dayanıyor. Bilinen ilk paralarda hurma meyvesinin resmedildiÄŸini aktarıyor uzmanlar. Ve kutsal metinlerde de elbet. Kur’an-ı Kerim’de de Hz. Meryem’e doÄŸum öncesinde hurma yemesi tavsiye edildiÄŸi anlatılıyor: “Derken doÄŸum sancısı onu bir hurma dalına sürükledi. Dedi ki: ‘KeÅŸke bundan önce ölseydim de, hafızalardan silinip unutuluverseydim.’ Altından (bir ses) ona seslendi: ‘Hüzne kapılma, Rabb’in senin altında bir su arkı kılmıştır. Hurma dalını kendine doÄŸru salla, üzerine henüz oluÅŸmuÅŸ taze hurma dökülüversin. Artık, ye, iç, gözün aydın olsun.’” (Meryem 23-26)
Peygamber Efendimiz (sas) de loÄŸusalık döneminde hurma yemenin öneminden bahsediyor: “Kadınlarınıza loÄŸusa döneminde hurma yediriniz. Kim loÄŸusalığında hurma yerse onun çocuÄŸu akıllı ve ağırbaÅŸlı olur. Çünkü hurma, Hz. Meryem’in loÄŸusalığındaki yiyeceÄŸi idi. (Hz. Meryem validemize Allah (cc) kuru bir hurma aÄŸacından onu vermiÅŸti). Åžayet (loÄŸusa için) hurmadan daha iyi bir yiyecek olsa idi Allah (cc) onu Meryem’e ikram ederdi.”
Ömrü de insanın ömrüne çok benziyor hurma aÄŸaçlarının. Uzunlukları aÅŸağı yukarı aynı ve verimli yaÅŸları da öyle. Bebeklik süresi de. Bir kadının doÄŸurabileceÄŸi kadar doÄŸum yapıyor diÅŸi hurma aÄŸaçları.
Sıkı durun; tıpkı insan gibi, eÄŸer kafasını keserseniz ölüyor hurma aÄŸaçları.
Efendiler Efendisi (sas) bir hadis-i ÅŸerifte, “Halanız olan hurma aÄŸacına saygı gösteriniz! Çünkü, ilk hurma aÄŸacı, Âdem aleyhisselâmın çamuru artıklarından yaratıldı.” buyuruyor.
Ä°nsandaki kıllara çok benzer liflere sahip hurma aÄŸaçları ve diÅŸisindeki lif dağılımı, diÅŸi insandaki kıl dağılımına çok benzer.
Ä°nsan da susuz yaÅŸayamıyor, hurma da. Suya en fazla ihtiyacı olan aÄŸaçtır hurma.
Bu aÄŸaçların kendi kendini tedavi etmek gibi bir özellikleri olduÄŸu gibi, müthiÅŸ bir diÄŸerkâmlık boyutları da var. Bir hurma bahçesine salgın hastalık bulaÅŸtığı zaman, ölen ilk hurma aÄŸacı yakılıyor ve yakılan aÄŸacın külleri, bahçedeki diÄŸer aÄŸaçlara ulaşıp, onları tedavi ederek kurtarıyor!
Ve özel bir hurma: Acve… Bir müÅŸrik, elindeki yanmış hurma dalını Efendimiz’e gösterip: “Bu yanıp, kurumuÅŸ dalı topraÄŸa ek, ÅŸayet hurma yetiÅŸirse, senin peygamber olduÄŸunu tasdik ederiz.” der. Kainatın Efendisi (sas) mübarek tükürüÄŸüyle dalı ıslatır ve diker. Ä°ÅŸte o daldan yetiÅŸen hurmanın adıdır Acve. Bu nedenle yanık bir rengi vardır. Keza Efendimiz (sas) bu hurmayı anlatırken ÅŸöyle buyuruyor: “Kim sabah aç karnına yedi tane acve hurması yerse o gün ona ne sihir ne de zehir tesir eder.”
Ä°bni Ömer (ra) anlatıyor: “Efendimiz’in yanında otururken hurma aÄŸacının özü, içi (cummar) getirildi. Efendimiz ÅŸöyle bir soru sordu: ‘AÄŸaçlardan bir aÄŸaç aynen Müslüman adama benzer yaprağı düÅŸmez. Söyler misiniz bana hangi aÄŸaçtır o?’ Orada bulunanlar çöl aÄŸaçlarına daldılar, benim aklıma hurma olduÄŸu geldi. Söylemeye niyetlendim ama baktım ki ben orada olanların en küçüÄŸüyüm sustum. Efendimiz buyurdular ki: ‘O aÄŸaç hurmadır’”
Rabb’im, kıymetini ve hikmetini idrak nasip etsin.
